Brak udziału strony w postępowaniu a jego wznowienie

Brak udziału strony w postępowaniu a jego wznowienie

W sprawach administracyjnych padają czasem pytania o możliwość wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, w sytuacji, w której strona faktycznie nie uczestniczyła w tym postępowaniu. Takie sytuacje mają miejsce oczywiście wówczas, gdy uczestnik postępowania nie jest zadowolony z wydanej decyzji administracyjnej, która nakłada na niego określony obowiązek czy sankcję, odbiera dotychczasowe uprawnienie. Co rzeczywiście musi wykazać strona, by spełnić warunki umożliwiające wznowienie postępowania i w jakim terminie należy złożyć takie podanie?

Art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu – w takim szczególnym przypadku inicjatywę posiada wyłącznie strona, zaś organ nie posiada kompetencji do wznowienia postępowania z urzędu (zgodnie z art. 147 k.p.a.). Kolejne przepisy wskazują na ograniczenia czasowe związane z uprawnieniem strony do żądania wznowienia postępowania. I tak art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jednocześnie art. 146 § 1 k.p.a. ogranicza możliwość wniesienia takiego podania do maksymalnie pięciu lat licząc od ogłoszenia bądź doręczenia decyzji.

Jak jednak należy rozumieć brak uczestnictwa w postępowaniu bez winy strony? Z wyjaśnieniem przychodzi orzecznictwo. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoim Wyroku z dnia 30 listopada 2023 roku (sygn. akt II SA/Op 299/23, LEX nr 3643577), brak winy strony będzie miał miejsce w przypadku niedopuszczenia strony do uczestnictwa w postępowaniu. Niedoręczenie stronom decyzji, jak również korespondencji kierowanej do stron w toku prowadzonego postępowania odwoławczego, jest równoznaczne z pozbawieniem ich udziału w postępowaniu i tym samym oznaczać będzie wyczerpanie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Z pewnością warto również odpowiedzieć na pytanie, co to właściwie znaczy, że strona dowiedziała się o decyzji – czy ma to oznaczać przeczytanie jej treści, czy może zasłyszenie o tym, co mniej więcej zawiera?  Ta sprawa wydaje się kluczowa z perspektywy rozpoczęcia biegu terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w Wyroku z dnia 23 sierpnia 2023 roku (sygn. akt II OSK 2798/20, LEX nr 3616924), wskazał, że bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji (postanowienia), a nie w dacie zapoznania się z jej treścią. To kiedy strony faktycznie zapoznały się z treścią decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę nie wpływa na fakt, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, rozpoczął swój bieg po doręczeniu stronom pisma z informacją o wydaniu tej decyzji. Możemy powiedzieć, że jest to przykład dominującej linii orzeczniczej w zakresie tego zagadnienia. Podobnie orzekł także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w Orzeczeniu z dnia 14 grudnia 2023 roku (sygn. akt II SA/Ol 921/23, LEX nr 3650616), potwierdzając, że zwrot “strona dowiedziała się o decyzji” należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji.

Konieczne będzie także, aby w omawianym podaniu wykazać rzeczywiście, w jakim terminie strona dowiedziała się o decyzji. Zwięźle podsumował to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w Wyroku z dnia 9 stycznia 2024 roku (II SA/Lu 978/23, LEX nr 3671158): Wykazanie zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., powinno sprowadzać się do przedstawienia takich dowodów, z których będzie niezbicie wynikało, z jednej strony, w jakim konkretnie dniu rozpoczął bieg termin do wniesienia podania o wznowienia postępowania, a z drugiej, że wskazana w podaniu data nie jest dowolna. Pomimo tego, że ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie, to jednak organ ma obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie dochowania terminu, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2018 roki, sygn. akt I OSK 502/18, LEX nr 2780007).

Uprzejmie zapraszamy do skorzystania z usług naszych Kancelarii w tym zakresie.

Jeśli potrzebują Państwo wsparcia prawnego, zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią:

telefon: 12 307 14 04
formularz kontaktowy

Call Now Button