Skierowanie decyzji administracyjnej do osoby niebędącej stroną w sprawie

Skierowanie decyzji administracyjnej do osoby niebędącej stroną w sprawie

Chociaż przepisy k.p.a. nakazują organowi  podejmować wszelkie czynności niezbędne do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego (zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a.), to zdarza się jednak, że ten organ nie tylko nie zapoznaje się dokładnie z dostępnymi dokumentami, ale i że wskutek skrajnie pobieżnej analizy, nieprawidłowo określa strony postępowania i kieruje decyzję administracyjną do niewłaściwego podmiotu. Co może zrobić osoba, której doręczono taką decyzję?

W pierwszej kolejności warto przytoczyć treść art. 28 k.p.a.: stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przesłanką decydującą o możliwości przypisania konkretnemu podmiotowi statusu strony w postępowaniu administracyjnym jest to, czy ma on interes prawny warunkujący udział w tym postępowaniu, którego wszczęcia się domaga, lub to, czy postępowanie wszczęte z urzędu lub na wniosek innej osoby dotyczy jego interesu prawnego (M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 28). Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w Wyroku z dnia 26 października 2021 roku, treść art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego danej osobie przymiotu strony postępowania – ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego. Szczególnego podkreślenia wymaga to, że interes prawny, stanowiący podstawę legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym, musi być własny i niejako pierwotny, a nie pochodny – innymi słowy, rozstrzygnięcie musi bezpośrednio wpływać na sytuacją prawną odnośnego podmiotu, nie zaś za pośrednictwem sytuacji prawnej innego podmiotu (sygn. akt III SA/Kr 652/21, LEX nr 3260705). Podstawą do stwierdzenia, że dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego, będą więc przepisy odpowiedniej ustawy, które mogą nakładać obowiązek bądź udzielać przywilejów. Często zdarza się, że te szczególne przepisy materialnoprawne dotyczą właściciela nieruchomości. W takim przypadku obowiązkiem organu jest zbadać, kto posiada prawo własności do gruntu – w tym celu korzystać on może z informacji dostępnych mu z urzędu, czyli z księgi wieczystej danej nieruchomości. Oczywiście, w pewnych sytuacjach może się to okazać niewystarczające, niemniej samo sięgnięcie przez organ do informacji zawartych w księdze wieczystej, stanowić musi obowiązkowy element ustalania stanu faktycznego. Poprzestanie na domysłach co do prawa własności nieruchomości, stanowi naruszenie przepisów procedury administracyjnej, zarówno w zakresie zasady prawdy obiektywnej, jak i obowiązków organu w zakresie postępowania dowodowego.

Jeżeli zatem organ wydał decyzję, której adresatem jest osoba niebędąca właścicielem ani posiadaczem nieruchomości, a sprawa dotyczy takiego gruntu, to podstawowym narzędziem obrony będzie oczywiście złożenie odwołania od decyzji. Organ II instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób rzetelny i ustalić precyzyjnie kwestie związane z prawem własności nieruchomości, a zatem określić, kto jest rzeczywiście stroną w sprawie. Prócz zapoznania się z treścią księgi wieczystej, może on również skorzystać z innych dowodów, choćby z dokumentów lub z zeznań świadków (np. sąsiadów).

Warto zaznaczyć, że skierowanie przez organ I instancji decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednakże takiego stwierdzenia nie może dokonać Organ II instancji w postępowaniu odwoławczym – katalog rozstrzygnięć nie przewiduje takiego orzeczenia we wskazanym trybie – jest ono przewidziane dla postępowania nadzwyczajnego, ukierunkowanego bezpośrednio na stwierdzenie nieważności decyzji, nie zaś na wniesienie od niej odwołania. Adresat decyzji posiada zatem prawo wyboru między zwyczajnym odwołaniem się a wniesieniem wniosku o stwierdzenie jej nieważności.

Co istotne, dopuszczalne jest również złożenie takiego wniosku jeszcze przed upływem terminu na odwołanie – a zatem w okresie, kiedy decyzja nie jest jeszcze ostateczna. W przypadku, w którym skarżący zdecyduje się złożyć odwołanie (a zatem postępować według zwyczajnego trybu), podstawowym zarzutem będzie najczęściej naruszenie wspomnianego wcześniej art. 28 k.p.a. Z kolei w razie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji – taka osoba powołać się może na art. 156 §1 pkt 4 k.p.a. – skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Jeśli potrzebują Państwo wsparcia prawnego, zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią:

telefon: 12 307 14 04
formularz kontaktowy

Call Now Button