Pozbawienie lasu statusu lasu ochronnego
Nasza Kancelaria często spotyka się ze sprawami o pozbawienie lasu statusu lasu ochronnego, tak też było ostatnio, gdy przygotowywaliśmy dla naszego Klienta odwołanie od decyzji o odmowie pozbawienia lasu statusu lasu ochronnego. Ponieważ problematyka ta dotyczy wielu osób posiadających nieruchomości leśne postanowiliśmy przybliżyć ją czytelnikom naszego bloga.
Zagadnienie lasów ochronnych regulują przepisy ustawy o lasach oraz rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 25 sierpnia 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu uznawania lasów za ochronne oraz szczegółowych zasad prowadzenia w nich gospodarki leśnej.
W art. 15 ustawy o lasach zostały wymienione lasy, które mogą być uznane za szczególnie chronione. Należą do nich lasy:
- chroniące glebę przed zmywaniem lub wyjałowieniem, powstrzymujące usuwanie się ziemi, obrywanie się skał lub lawin;
- chroniące zasoby wód powierzchniowych i podziemnych, regulujące stosunki hydrologiczne w zlewni oraz na obszarach wododziałów;
- ograniczające powstawanie lub rozprzestrzenianie się lotnych piasków;
- trwale uszkodzone na skutek działalności przemysłu;
- stanowiące drzewostany nasienne lub ostoje zwierząt i stanowiska roślin podlegających ochronie gatunkowej;
- mające szczególne znaczenie przyrodniczo-naukowe lub dla obronności i bezpieczeństwa Państwa;
oraz lasy położone:
Skontaktuj się z nami — krótko opisz sprawę, a my wrócimy z odpowiedzią i propozycją dalszych kroków.
- ✅ szybki kontakt
- ✅ konsultacje: Kraków i zdalnie
- ✅ doświadczeni prawnicy
Odpowiemy najszybciej jak to możliwe.
- w granicach administracyjnych miast i w odległości do 10 km od granic administracyjnych miast liczących ponad 50 tys. mieszkańców,
- w strefach ochronnych uzdrowisk i obszarów ochrony uzdrowiskowej w rozumieniu ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych,
- w strefie górnej granicy lasów.
Wyliczenie lasów podlegających uznaniu za las ochronny zawarte zostało również w § 1 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 25 sierpnia 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu uznawania lasów za ochronne oraz szczegółowych zasad prowadzenia w nich gospodarki leśnej.
Obecnie uznanie lasu za las ochronny następuje w drodze decyzji wydawanej na podstawie art. 16 ustawy o lasach. Jednak część lasów na terenie Polski, mających status lasu ochronnego, została uznana za szczególnie chronione jeszcze przed wejściem w życie ustawy o lasach na podstawie art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jako lasy znajdujące się: w granicach administracyjnych miast, w uzdrowiskach i na obszarach ochrony uzdrowiskowej, o których mowa w przepisach o uzdrowiskach i lecznictwie uzdrowiskowym, grunty leśne znajdujące się w odległości do 10 km od granic administracyjnych miast liczących ponad 50 tys. mieszkańców lub w których zatrudnionych jest w przemyśle ponad 5 tys. osób, (w uzasadnionych wypadkach lasy ochronne można było wyznaczać również wokół mniejszych miast), lasy doświadczalne, drzewostany nasienne oraz lasy uznane za ochronne w planach urządzenia gospodarstwa leśnego, sporządzanych na podstawie przepisów o państwowym gospodarstwie leśnym. Zgodnie z art. 77 ustawy o lasach – lasy zaliczone do lasów ochronnych na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stały się lasami ochronnymi w rozumieniu ustawy o lasach.
Jak czytamy w wyroku z dnia 18.07.2024 r. II SA/Po 313/24 WSA w Poznaniu, art. 11 obowiązywał do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, a więc do dnia 31 grudnia 1991 r. Określone w art. 11 ustawowe przesłanki zaliczania do lasów ochronnych miały charakter samodzielny i nie wymagały wydawania indywidualnego aktu w tej kwestii. Tym samym, aby doszło do zaliczenia do lasów ochronnych istotny był stan faktyczny jaki mógł się ukształtować w tym okresie czasu tj. od 1 lipca 1982 r. do 31 grudnia 1991 r. Od dnia 1 stycznia 1992 r. art. 11 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. zmienił brzmienie i stanowił, że zasady zaliczania lasów do lasów ochronnych określają przepisy o lasach. Równocześnie w art. 77 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ustawodawca przesądził, że lasy zaliczone do lasów ochronnych na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stają się lasami ochronnymi w rozumieniu ustawy. Tym samym wszelkie grunty, które podpadały pod dyspozycję art. 11 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w czasie obowiązywania tejże ustawy stały się lasami ochronnymi w rozumieniu ustawy o lasach.
Obecnie organem uprawnionym do wydania decyzji o uznaniu lasu za las ochronny lub pozbawienia go tego charakteru, na podstawie art. 16 ustawy o lasach jest:
- dla lasów stanowiących własność Skarby Państwa – Minister właściwy ds. środowiska, który wydaje decyzję na wniosek Dyrektora Generalnego, zaopiniowany przez radę gminy,
- dla pozostałych lasów – Starosta powiatowy, po uzgodnieniu z właścicielem lasu i po zasięgnięciu opinii rady gminy.
Wniosek o uznanie lasu za ochronny lub pozbawienie go tego charakteru powinien zawierać:
- określenie powierzchni i opis lasu,
- szczegółowe uzasadnienie dotyczące celów uznania lasu za ochronny lub pozbawienia go tego charakteru, w tym również skutki społeczne, przyrodnicze i ekonomiczne,
- kopię mapy przeglądowej z zaznaczonymi granicami lasu, oraz
- uzgodnienia lub opinie.
Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 16 ust. 1a ustawy o lasach w sprawie pozbawienia lasu charakteru ochronnego jest ustalenie, czy w stosunku do konkretnego lasu nadal istnieją podstawy prawne do uznania go za las ochronny w trybie art. 15 ustawy o lasach oraz przepisów w.w. rozporządzenia. Przy czym, ocena zasadności pozbawienia lasu charakteru ochronnego opiera się nie tylko na analizie, czy nie ustały przesłanki przyznania lasowi szczególnej ochrony, ale również na analizie, czy wartości wynikające z utrzymania charakteru ochronnego lasu przeważają nad wartościami wskazywanymi przez wnioskodawcę zainteresowanego zniesieniem tego statusu.
W orzecznictwie przyjmuje się, że właściciel lasu, nie będący Skarbem Państwa, może domagać się wszczęcia postępowania w sprawie pozbawienia określonego ekosystemu leśnego jego funkcji ochronnych, gdy las utraci charakter, ze względu na który ustanowiony został jako ochronny, np. na skutek wiatrołomów, osiedlenia się i zniszczenia drzewostanów przez kornika drukarza, chorób drzew itp. (wyrok NSA z dnia 13.09.2024 r. sygn. akt. I OSK 734/21). Jednak, gdy dany las nadal spełnia przynajmniej jedną z przesłanek uzasadniającą uznanie go za las ochronny, to nawet wyrażenie zgody przez właściciela na zmianę tego statusu nie może uzasadniać pozbawienie charakteru ochronnego danego lasu. (wyrok NSA z 26.05.2020 r. II OSK 3355/18).
Jeśli potrzebują Państwo porady prawnej dotyczącej utraty przez las statusu lasu ochronnego zapraszamy do skorzystania z usług Kancelarii Bona Artis.
Zadzwoń lub napisz — wrócimy z odpowiedzią i podpowiemy najlepsze dalsze kroki w Twojej sprawie.
- ✅ szybki kontakt
- ✅ konsultacje: Kraków i zdalnie
- ✅ doświadczeni prawnicy
Odpowiemy najszybciej jak to możliwe.