Rękojmia – czym jest i jak z niej skutecznie skorzystać?

W relacjach konsumenckich bardzo często dochodzi do sytuacji, w której zakupiony produkt okazuje się wadliwy – może nie działać prawidłowo, być uszkodzony, niezgodny z umową lub nie posiadać właściwości, o których zapewniał sprzedawca. Jakie roszczenia przysługują klientowi?, Co można zrobić aby ukrócić tak nieuczciwą praktykę?  – prawo przychodzi nam z odpowiedzią, przewidując instytucję rękojmi, która pozwala na skuteczne dochodzenie roszczeń wobec sprzedawcy. Co istotne, rękojmia działa niezależnie od gwarancji producenta i jest uregulowana przepisami Kodeksu cywilnego (art. 556 i następne).

Czym jest rękojmia?

Rękojmia to ustawowa odpowiedzialność sprzedawcy za wady fizyczne i prawne rzeczy sprzedanej. Wady fizyczne mogą polegać m.in. na niezgodności rzeczy z umową, braku właściwości, które rzecz powinna posiadać, lub braku kompletności, w skrócie rzecz nie odpowiada naszym wymaganiom, mimo uprzednich zapewnień sprzedawcy . Wadą prawną natomiast jest sytuacja, gdy np. rzecz stanowi własność osoby trzeciej albo jest obciążona prawem, o którym kupujący nie został poinformowany.

Prawo rękojmi przysługuje każdemu kupującemu, ale to właśnie konsumenci korzystają ze szczególnej ochrony ( W Kodeksie Cywilnym, za konsumenta uważa się osobę fizyczną, która dokonuje czynności prawnej z przedsiębiorcą, ale nie jest to czynność związana z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Oznacza to, że konsumentem jest osoba, która kupuje towar lub usługę dla siebie, a nie jako przedsiębiorca.)  – na mocy przepisów ustawy o prawach konsumenta oraz Kodeksu cywilnego, których celem jest zrównoważenie pozycji konsumenta i profesjonalnego sprzedawcy.

Przesłanki do skorzystania z rękojmi

Podstawowym warunkiem skorzystania z rękojmi jest istnienie wady fizycznej lub prawnej rzeczy w chwili jej wydania. Co ważne – w przypadku konsumenta, jeżeli wada ujawni się w ciągu dwóch lat od wydania rzeczy, domniemywa się, że istniała już w chwili zakupu.

Konsument, który chce skorzystać z rękojmi, nie musi udowadniać winy sprzedawcy. Wystarczające jest wskazanie na istnienie wady, która ogranicza lub uniemożliwia korzystanie z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem.

Zakres uprawnień z tytułu rękojmi

Konsument ma do wyboru kilka środków ochrony:

1. Naprawa rzeczy – bezpłatne usunięcie wady przez sprzedawcę;
2. Wymiana rzeczy – na nową, wolną od wad;
3. Obniżenie ceny – proporcjonalnie do stopnia wady;
4. Odstąpienie od umowy – jeżeli wada jest istotna i nie da się jej usunąć.

Wybór roszczenia co do zasady należy do konsumenta, jednak sprzedawca może odmówić naprawy lub wymiany, jeśli jedno z tych roszczeń byłoby niemożliwe do spełnienia lub wymagałoby nadmiernych kosztów.

Terminy rękojmi – co warto wiedzieć?

Zgodnie z obowiązującym prawem: Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi trwa 2 lata od chwili wydania rzeczy. W przypadku stwierdzenia wady, konsument ma rok na zgłoszenie roszczenia, licząc od dnia jej wykrycia).

Rękojmia a gwarancja – czym się różnią?

Gwarancja to dobrowolne zobowiązanie producenta lub sprzedawcy, określone w tzw. karcie gwarancyjnej. Jej warunki mogą być dowolnie ustalone, co oznacza, że zakres ochrony może być węższy niż rękojmia. Wybór między rękojmią a gwarancją należy do konsumenta – może skorzystać z jednej lub drugiej równolegle.

Skorzystanie z rękojmi w praktyce

Aby dochodzić praw z rękojmi, konsument powinien:

• Zgłosić wadę sprzedawcy (najlepiej na piśmie lub mailowo),
• Wskazać, z którego uprawnienia korzysta (np. naprawa, wymiana, odstąpienie),
• Zażądać rozpatrzenia reklamacji w ustawowym terminie 14 dni – brak odpowiedzi w tym czasie oznacza uznanie reklamacji.

Korzystanie z rękojmi to skuteczny i bezpieczny sposób dochodzenia swoich praw jako konsumenta – zwłaszcza gdy zakupiony towar nie spełnia oczekiwań ani zapewnień sprzedawcy. Warto pamiętać, że rękojmia ma charakter ustawowy i niezbywalny, co oznacza, że nie może być wyłączona lub ograniczona w relacjach z konsumentem.

Serdecznie zachęcamy do kontaktu z naszą Kancelarią w przypadku problemów związanych z dochodzeniem roszczeń z tytułu rękojmi – pomożemy zabezpieczyć Twoje prawa w sposób zgodny z obowiązującym prawem i praktyką orzeczniczą. Dodatkowa nasza kancelaria posiada również możliwość tzw. tele-porady, w której specjalista w zakresie dla państwa istotnym, dokona wszelkich starań aby problem, skutecznie rozwiązać.