Czy postępowanie upadłościowe może zostać umorzone?

Czasem zdarza się, że dalsze prowadzenie postępowania upadłościowego wobec dłużnika staje się bezcelowe ze względu na jego trudną sytuację życiową. Również w momencie, gdy upadły nie wywiązuje się ze swoich obowiązków nałożonych w toku postępowania, sąd z urzędu albo na wniosek syndyka lub wierzycieli umarza postępowanie upadłościowe.

Mowa tu o art. 491¹⁰  Ustawy Prawo upadłościowe:

1. Sąd umarza postępowanie na wniosek upadłego.
2. Jeżeli upadły nie wskaże lub nie wyda syndykowi całego majątku, niezbędnych dokumentów lub w inny sposób nie wykonuje ciążących na nim obowiązków, sąd, z urzędu albo na wniosek syndyka lub wierzyciela, po wysłuchaniu upadłego, syndyka, a w razie potrzeby także wierzycieli, umarza postępowanie, chyba że uchybienie przez upadłego ciążącym na nim obowiązkom nie jest istotne lub przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

2a. Sąd umarza postępowanie, jeżeli zostanie ujawnione, że dane podane przez dłużnika we wniosku o ogłoszenie upadłości są niezgodne z prawdą lub niezupełne, chyba że niezgodność lub niezupełność nie są istotne lub przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

3. Sąd nie umarza postępowania, jeżeli umorzenie postępowania mogłoby skutkować pokrzywdzeniem wierzycieli.
4. Na postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania przysługuje zażalenie.
5. Do postępowania wszczętego na wniosek wierzyciela przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się.

Istotnym z puntu widzenia upadłego jest ustęp trzeci niniejszego przepisu. Do wskazanej wyżej ustawy dodany on został nowelizacją z dnia 24 marca 2020 roku, a co za tym idzie nie był on uwzględniony w poprzednim stanie prawnym.

Uprzednio wniosek upadłego o umorzenie postępowania upadłościowego na podstawie art. 491¹⁰ ust. 1 był dla sądu wiążący. W chwili obecnej, po wpłynięciu wniosku sąd bada, czy nie skutkuje on pokrzywdzeniem wierzycieli.

Przedmiotowy wniosek podlega więc w określonym zakresie kontroli sądu,  a co za tym idzie pozostawia możliwość rozstrzygnięcia również na niekorzyść upadłego. Taki stan rzeczy zobowiązuje zainteresowanego, do wykazania, iż umorzenie postępowania upadłościowego nie będzie skutkować pokrzywdzeniem któregokolwiek z wierzycieli.

Warto pamiętać również, że prawo do złożenia wniosku o umorzenie postępowania upadłościowego nie będzie przysługiwało podmiotowi w sytuacji, w której  postępowanie wszczęte zostało wyłącznie na wniosek wierzyciela czy wierzycieli.