Zobowiązania względem ZUS, a możliwość skorzystania z instytucji upadłości konsumenckiej

W dzisiejszym poście analizie poddamy przepisy prawa upadłościowego oraz prawa dotyczącego systemu ubezpieczeń społecznych. Odpowiemy na pytanie, z którym wielokrotnie spotykamy się w praktyce pracy w Kancelarii Bona Artis. Czy zobowiązanie względem Zakładu Ubezpieczeń może zostać umorzone w postępowaniu upadłościowym? Zachęcamy Państwa do dalszej lektury naszego wpisu.

Przepisy dotyczące systemu ubezpieczeń społecznych wskazują, kiedy może dojść do umorzenia niezapłaconych podatków i składek. Zgodnie z treścią przepisu art. 28. ust. 2. z Ustawy z dnia 13 października 1988r. o systemie ubezpieczeń, należności z tytułu składek mogą być umarzane w przypadku całkowitej nieściągalności. Co to oznacza w praktyce? Umorzenie może nastąpić na przykład w sytuacji kiedy Dłużnik zmarł i nie pozostawił żadnego majątku lub pozostawił majątek, który nie podlega egzekucji. Natomiast ważnym z punktu widzenia Dłużnika jest inny przepis dotyczący systemu ubezpieczeń.

Mowa tutaj o art. 24 ust. 5c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z nim bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek ZUS przerywa moment ogłoszenia upadłości. Do Naszej Kancelarii zgłaszają się klienci przywołujący powyższy przepis, którzy utracili nadzieje na skorzystanie z upadłości konsumenckiej wobec nich. Jednak przepis ten nie wyklucza możliwości ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Jak wskazują przepisy prawa upadłościowego: Art. 491²¹ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe wymienia katalog zamknięty zobowiązań, które nie podlegają umorzeniu w postępowaniu upadłościowym. Pośród wymienionych tam zobowiązań, które nie podlegają umorzeniu nie znalazły się zaległości pochodzące z należnych składek względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wśród nich są bowiem:

• zobowiązania o charakterze alimentacyjnym;
• zobowiązania wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby;
• zobowiązania do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny, a także do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;
• zobowiązania do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie;
• zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem;
• zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.

Domniemać można zatem, iż pozostałe zobowiązania, które nie zostały wymienione w powyższym artykule mogą ulec umorzeniu w trakcie postępowania upadłościowego.

Z praktyki pracy w Kancelarii Radcy Prawnego wiemy, iż zaległości powstałe względem ZUS mogą być wynikiem prowadzonej w przeszłości jednoosobowej działalności gospodarczej. Podkreślić trzeba również, iż nowelizacja przepisów Prawa upadłościowego, która miała miejsce w marcu 2020 r. dopuszcza możliwość ogłoszenia upadłości konsumenckiej w stosunku do przedsiębiorcy, który prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Upadłość konsumencką może ogłosić osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą już na następny dzień po zakończeniu prowadzenia tej działalności gospodarczej.