Jak liczyć bieg zasiedzenia?

Korzystanie przez wiele lat z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym nadal stanowi częstą sytuację na terenach wiejskich. Młodsi członkowie rodziny, po objęciu ziemi uprawianej przez rodziców niejednokrotnie obawiają się składania wniosku o stwierdzenie zasiedzenia z uwagi na posiadanie ziemi przez okres krótszy niż wskazane w Kodeksie Cywilnym 30 lat.

Czy taka postawa jest prawidłowa? Niekoniecznie. Przepisy Kodeksu wskazują na możliwość doliczenia okresu posiadania rzeczy przez poprzednika – przy czym należy mieć na uwadze, że dobrą albo złą wiarę posiadacza w przypadku zasiedzenia bada się w momencie objęcia rzeczy w posiadanie, wobec czego w praktyce, sumując okresy posiadania należy zawsze brać pod uwagę 30-letni okres łącznego posiadania.

Istotnym zagadnieniem z punktu widzenia praktyki jest relacja poprzednika z obecnym posiadaczem. Samo brzmienie słowa „poprzednik” przywodzi na myśl dziedziczenie, co jest częściowo trafnym skojarzeniem. Przepisy jednoznacznie wskazują na uwzględnienie dziedziczenia przy ocenie doliczenia czasu poprzednika do czasu posiadania następcy – praktyka Kancelarii wskazuje na wyraźną tendencję doliczania czasu zasiedzenia rodziców do czasu zasiedzenia dzieci albo wnuków prowadzących całą rodziną gospodarstwo rolne. Oprócz dziedziczenia uwzględnia się inne okoliczności przeniesienia posiadania samoistnego, takie jak wydanie czy przeniesienie w drodze czynności prawnej. Posiadanie samoistne może ponadto wejść do majątku wspólnego małżonków, rozciągając wówczas uprawnienia do doliczenia czasu poprzedniego posiadacza na drugiego z małżonków. Praktyka wskazuje natomiast, że w przypadku bezprawnego pozbawienia posiadania np. przez jednego ze spadkobierców, bieg zasiedzenia rozpoczyna się na nowo i nie ma możliwości doliczenia czasu posiadania przez poprzednika.

Obejmując w posiadanie nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym należy mieć na uwadze zachowanie poprzedniego posiadacza – w szczególności regulowanie należności podatkowych oraz faktyczne władztwo nad nieruchomością jak właściciel. W przypadku nieruchomości rolnych będzie to przede wszystkim sadzenie i zbieranie plonów. Przedwczesny wniosek o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie może okazać się nieskuteczny właśnie ze względu na niewypełnianie przesłanek zasiedzenia przez poprzedniego posiadacza.

Zasiedzenie jest skrajną ingerencją w prawo własności – stanowi bowiem bezpłatne przysporzenie na które właściciel nie wyraził zgody – wobec czego każdy przypadek podlega indywidualnemu, skrupulatnemu badaniu w toku postępowania. Zaleca się kontakt z profesjonalnym pełnomocnikiem w celu omówienia stanu faktycznego i możliwości skutecznego dochodzenia nabycia własności w drodze zasiedzenia.

Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią w sprawach z zakresu zasiedzenia.