Układ konsumencki – czym jest i komu przysługuje?

W trakcie trwania postępowania w sprawie upadłości konsumenckiej nierzadko zdarza się, że upadły jest w posiadaniu określonych składników majątku, których nie chciałby tracić w toku tej procedury. Takim składnikiem majątku może być chociażby nieruchomość, w której upadły zamieszkuje, a która jest zarówno dla upadłego jak i jego rodziny jedynym możliwym miejscem zamieszkania. Jednocześnie upadły posiada pewne możliwości, by móc w jak największym stopniu zaspokoić roszczenia wierzycieli. Właśnie w sytuacji takiej jak powyższa rozwiązaniem może okazać się układ konsumencki, którego podstawę zastosowania określa art. 491²⁵ Prawa Upadłościowego.

Jak podkreśla się w doktrynie „Dłużnik będący osobą fizyczna nieprowadzącą działalności gospodarczej może zawrzeć układ z wierzycielami na zgromadzeniu wierzycieli bez potrzeby ogłaszania jego upadłości. Przesłanki umożliwiające konsumentowi otwarcie postępowania o zawarcie układu na zgromadzeniu wierzycieli to, po pierwsze, niewypłacalność (zob. komentarz do art. 10, 11 i 491(2) ust. 2) i po drugie – jego sytuacja majątkowa i finansowa, która w wyniku możliwości zarobkowych oraz sytuacji zawodowej wskazuje na zdolność do pokrywania kosztów postępowania o zawarcie układu oraz na możliwość zawarcia i wykonania układu.” P. Janda [w:] Prawo upadłościowe. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2023, art. 491(25).

Zgodnie z art. 491²⁶ ust. 1 Prawa Upadłościowego – dłużnik wraz z wnioskiem o otwarcie postępowania o zawarcie układu na zgromadzeniu wierzycieli uiszcza zaliczkę na wydatki postępowania w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego pod rygorem zwrotu wniosku.

Sytuacja finansowa dłużnika, nawet uwzględniając jego niewypłacalność, musi być na tyle stabilna oraz gwarantująca przychody umożliwiające spłatę rat układowych, aby jednocześnie zapewnić zarówno dłużnikowi jak i osobom, które pozostają na jego utrzymaniu realizację podstawowych potrzeb bytowych – przede wszystkim realizację potrzeb mieszkaniowych, edukacyjnych czy zdrowotnych. Możliwości zarobkowe dłużnika muszą sprowadzać się do tego, aby uzyskiwane dochody były realne, gdyż ich ocena będzie kluczowa w kontekście do proponowanych warunków układu konsumenckiego, wraz z możliwościami ich przyjęcia przez wierzycieli.

Sąd uwzględnia wniosek o otwarcie postępowania o zawarcie układu na zgromadzeniu wierzycieli albo kieruje dłużnika do tego postępowania, wydając przy tym postanowienie o otwarciu postępowania o zawarcie układu. Takie postanowienie zostanie wydane, jeżeli możliwości zarobkowe dłużnika oraz jego zindywidualizowana sytuacja zawodowa wskazują na jego zdolność do pokrycia kosztów postępowania o zawarcie układu konsumenckiego oraz że istnieje możliwość zawarcia i wykonania tego układu z wierzycielami.

Wniosek upadłego o zawarcie układu konsumenckiego składany jest na formularzu. Taki wniosek powinien odpowiadać warunkom określonym w art. 491² ust. 4 oraz zawierać wstępne propozycje układowe, określając sposób lub sposoby restrukturyzacji wierzytelności. Takie propozycje mogą dotyczyć wierzytelności osobistych powstałych zarówno przed otwarciem postępowania o zawarcie układu konsumenckiego oraz tych zabezpieczonych rzeczowo, za zgodą wierzycieli. Ważnym jest, aby wniosek upadłego o zwarcie układu był wyjęty z ram spekulacji i strefy rozważań. Zarówno informacje dotyczące sytuacji upadłego i jego możliwości finansowych muszą zatem znajdować realne odzwierciedlenie w kwestii propozycji, które będą składane wierzycielom.

 Serdecznie zachęcamy do kontaktu w celu skorzystania z usługi naszej Kancelarii w podanym wyżej zakresie.