Kiedy sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej będzie bezskuteczne w stosunku do masy upadłości?

Upadłość konsumencka jest skutecznym sposobem na poradzenie sobie z długami. Przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości warto jednak zapoznać się z istotnymi kwestiami i skutkami, jakie wywołuje to postępowanie wobec dłużników oraz osób im najbliższych – małżonków.

Polski porządek prawny przewiduje następujące rodzaje ustrojów majątkowych pomiędzy małżonkami: ustawowy ustrój wspólności majątkowej, ustrój umowny, a także przymusowy ustrój rozdzielności majątkowej.

Ustrój ustawowy obowiązuje, jeśli małżonkowie, ani przed zawarciem małżeństwa, ani później nie zawarli majątkowej umowy tzw. intercyzy. Jeżeli w chwili ogłoszenia upadłości konsumenckiej małżonków łączyła wspólność majątkowa, to w II-gim etapie postępowania syndyk może w skład masy upadłościowej zaliczyć cały majątek małżonków. Nie będzie miało tutaj znaczenia, która ze stron małżeństwa wypracowała jaką część majątku. Obydwoje będą wspólnie ponosili konsekwencje bankructwa jednego z małżonków.

W przypadku ustroju umownego – strony mogą zawrzeć umowę majątkową małżeńską, która rozszerza albo ogranicza wspólność ustawową, ustanawia ustrój rozdzielności majątkowej lub ustrój rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobku.

Z ustrojem przymusowej rozdzielności mamy do czynienia w sytuacji sądowego ustanowienia rozdzielności majątkowej, ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków, orzeczenia separacji małżonków lub też ogłoszenia upadłości jednego z małżonków.

Jednoznacznie stwierdzić należy, iż w zdecydowanie lepszym położeniu znajdzie się osoba, która posiadała z upadłym rozdzielność majątkową. Syndyk nie włącza wtedy do masy upadłościowej całego majątku małżonków, a zajmuje jedynie majątek osoby ogłaszającej upadłość konsumencką. Tak więc rozdzielność majątkowa może uratować dorobek jednego ze współmałżonków. Niemniej jednak nie zawsze będzie ona uznana za skuteczną, a mówi nam o tym przepis art. 125 ustawy – Prawo upadłościowe.

Zgodnie z ustępem pierwszym powyższego przepisu: “Ustanowienie rozdzielności majątkowej na podstawie orzeczenia sądu w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości, chyba że pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej został złożony co najmniej na dwa lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.”

Bezskuteczność w stosunku do masy w tym przypadku będzie oznaczała, iż rozdzielność ustanowiona później, tj. w ciągu mniej niż 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku, nie będzie chroniła majątku współmałżonka. Syndyk będzie miał wówczas prawo rozporządzać całością majątku małżonków, aby uregulować zadłużenie wobec wierzycieli.

Celem tej regulacji jest zapobieganie sytuacjom, w których małżeństwo ustanawia rozdzielność majątkową tylko po to, aby uchronić majątek przed wierzycielami. Wówczas, jeżeli posiadamy zadłużenie i myślimy o korzystaniu z instytucji oddłużania należy przemyśleć tę kwestię i skonsultować się z doświadczonym pełnomocnikiem. Profesjonalna obsługa prawna będzie nieoceniona zarówno w sytuacji pozostawania w ustroju wspólności, jak i rozdzielności majątkowej, aby w największym możliwym stopniu zminimalizować negatywne skutki działań syndyka podjętych wobec majątku małżonka upadłego.

Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią Radcy Prawnego Bona Artis.