Rekultywacja gruntów rolnych i leśnych
Rekultywacja gruntów oznacza przywrócenie ziemi do stanu użyteczności po jej wcześniejszym zdegradowaniu będącym wynikiem zanieczyszczenia środowiska, czy prowadzonej na danym terenie, negatywnie wpływającej na stan gleby, działalności gospodarczej (np. kopalni odkrywkowej, wycinki lasu, czy składowania odpadów). Degradacja może polegać na utracie żyzności gleby, zmianie rzeźby terenu, czy zanieczyszczeniu gleby. Natomiast rekultywacja służy przywróceniu glebie jej dawnej wartości użytkowej i funkcjonalnej. Celem rekultywacji jest więc przywrócenie terenów zdegradowanych lub zanieczyszczonych do stanu pozwalającego na ich ponowne używanie zgodnie z przewidzianą dla nich funkcją przyrodniczą, ekologiczną czy społeczno – gospodarczą.
Rekultywacja została uregulowana w kilku ustawach, w tym: w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w Prawie ochrony środowiska, w ustawie o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, w Prawie geologicznym i górniczym, czy w ustawie o odpadach.
Rekultywacja uregulowana w ustawie Prawo geologiczne i górnicze oraz w ustawie o odpadach ma zastosowanie wyłącznie do wymienionych w tych aktach przypadków rekultywacji, tj. do rekultywacji terenów pogórniczych oraz rekultywacji terenów po składowiskach odpadów. Przy czym, w przypadku rekultywacji gruntów pogórniczych, które w przeszłości miały charakter rolny wprost będzie stosowana ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a w przypadku innych gruntów będzie ona stosowana odpowiednio.
Do większości przypadków rekultywacji gruntów będą miały zastosowanie przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz w przypadku zanieczyszczenia gruntów przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska (dla zdarzeń zaistniałych do dnia 30 kwietnia 2007 r.) i przepisy ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (do zdarzeń mających miejsce po dniu 30 kwietnia 2007 r.). Przy czym, nowelizacją z 2014 r. w ustawie Prawo ochrony środowiska pojęcie rekultywacji zastąpiono pojęciem remediacji. Natomiast w ustawie o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie zamiast terminu rekultywacja ustawodawca posłużył się pojęciem – działań naprawczych.
Skontaktuj się z nami — krótko opisz sprawę, a my wrócimy z odpowiedzią i propozycją dalszych kroków.
- ✅ szybki kontakt
- ✅ konsultacje: Kraków i zdalnie
- ✅ doświadczeni prawnicy
Odpowiemy najszybciej jak to możliwe.
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz dwie wymienione ustawy chroniące środowisko mają odrębne przedmioty regulacji. Pierwsza z nich obejmuje ochronę gruntów rolnych i leśnych, w tym rekultywację i zagospodarowanie gruntów przewidzianych do późniejszego wykorzystania jako grunty rolne i leśne. Natomiast, ustawa Prawo ochrony środowiska i ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie mają zastosowanie w przypadku, gdy grunt został zanieczyszczony substancjami, preparatami, organizmami lub mikroorganizmami, w tym zakresie bowiem, zgodnie z art. 22a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wyłączone zostało zastosowanie przepisów art. 20 i art. 22 tej ustawy. W takim przypadku, do rekultywacji wszystkich gruntów, w tym gruntów rolnych, stosuje się odpowiednio: po dniu 30 kwietnia 2007 r. – przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, a przed dniem 30 kwietnia 2007 r. – przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska.
Zgodnie z art. 4 pkt 18) ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych rekultywacja gruntów – to nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg.
Od pojęcia rekultywacja ustawodawca odróżnił pojęcie zagospodarowania gruntów i w art. 4 pkt 19) w/w ustawy zdefiniował je jako rolnicze, leśne lub inne użytkowanie gruntów zrekultywowanych.
W art. 20-22a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych uregulowano zagadnienia związane z rekultywacją i zagospodarowaniem gruntów rolnych i leśnych. Art. 20 ust.1 w/w ustawy wprowadził obowiązek rekultywacji gruntów w przypadku, gdy dojdzie co najmniej do obniżenia ich wartości użytkowej. Zgodnie z tym przepisem, osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt. W tym przypadku chodzi o ustaloną osobę, która spowodowała utratę lub ograniczenie wartości użytkowej gruntu. Osobą taką może być każdy podmiot: osoba fizyczna, osoba prawna, jak również jednostka nie posiadająca osobowości prawnej.
Natomiast, rekultywacji gruntów zdewastowanych lub zdegradowanych przez:
– nieustalone osoby,
– w wyniku klęsk żywiołowych lub
– ruchów masowych ziemi,
gdy dotyczy to rekultywacji na cele rolnicze gruntów rolnych – dokonuje starosta przy wykorzystaniu środków budżetu województwa, a gruntów leśnych i gruntów przeznaczonych do zalesienia – dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych (na terenie parków narodowych – dyrektor parku), przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu państwa, na zasadach określonych w przepisach o lasach. Rekultywacji na inne cele (nierolne i nieleśne), w przypadku gruntów zdewastowanych w trzech wyżej wymienionych sytuacjach, dokonuje starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) bądź dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, przy wykorzystaniu środków finansowych z budżetu państwa lub środków osób zainteresowanych prowadzeniem działalności na zrekultywowanych gruntach.
Rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy się w terminie do 5 lat od zaprzestania tej działalności.
Decyzje w sprawach rekultywacji gruntów wydaje starosta, po zasięgnięciu opinii:
– dyrektora właściwego terenowo okręgowego urzędu górniczego – w odniesieniu do działalności górniczej;
– dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych lub dyrektora parku narodowego, w odniesieniu do gruntów o projektowanym leśnym kierunku rekultywacji, oraz
– wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Obowiązek rekultywacji, skonkretyzowany w decyzji administracyjnej, ma charakter publicznoprawny i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że stanowi realizację zasady bezpieczeństwa ekologicznego i ochrony środowiska wynikającej z art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, a decyzje wydawane w sprawie rekultywacji gruntów, przez organy administracji publicznej mają przede wszystkim chronić interes publiczny, będący podstawą ustawowej regulacji ochrony gruntów rolnych i leśnych, jako dobro publiczne.
W decyzji wydanej w sprawie rekultywacji i zagospodarowania określa się: stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, ustalony na podstawie dwóch odrębnych opinii rzeczoznawców, osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów, kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów, uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną. Zgodnie z orzecznictwem sądów, decyzja rekultywacyjna ma jednak określać jedynie kierunek procesu rekultywacji, natomiast wskazanie szczegółowego sposobu wykonania decyzji leży, poza kompetencjami organu zakreślonymi treścią przepisów.
Osoby obowiązane do rekultywacji gruntów maja obowiązek zawiadamiać starostę, w terminie do dnia 28 lutego każdego roku o powstałych w poprzednim roku zmianach w zakresie gruntów podlegających rekultywacji.
Uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną dokonuje się decyzją, jeżeli gruntom nadano lub przywrócono wartości użytkowe. Decyzja taka stwierdza, że zamierzony cel został osiągnięty.
Zadzwoń lub napisz — wrócimy z odpowiedzią i podpowiemy najlepsze dalsze kroki w Twojej sprawie.
- ✅ szybki kontakt
- ✅ konsultacje: Kraków i zdalnie
- ✅ doświadczeni prawnicy
Odpowiemy najszybciej jak to możliwe.