Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach

Zasady wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określa ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.   Zgodnie z art. 71 ust 2 tej ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

A zatem, inwestor musi uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach jeżeli planuje zrealizować inwestycję, która może mieć wpływ na środowisko lub zdrowie ludzi. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach będzie określała w jaki sposób zrealizować inwestycję, aby jak najmniej pogorszyć stan środowiska, a ustalenia w niej zawarte będą wiążące dla organów wydających później zarówno decyzję o warunkach zabudowy jak i decyzję o pozwoleniu na budowę. Przy czym, organ wyda dla inwestycji jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach pomimo, że jej realizacja będzie wymagała później uzyskania zarówno decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, jak i decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też będzie realizowana w kilku etapach. Należy pamiętać, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach trzeba uzyskać również w przypadku rozbudowy, przebudowy lub montażu, jeżeli przedsięwzięcie należy do inwestycji wymagających wydania takiej decyzji.

Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest konieczne dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jeśli ich wyłącznym celem jest obronność i bezpieczeństwo państwa, prowadzenie działań ratowniczych i zapewnienie bezpieczeństwa cywilnego w związku z przeciwdziałaniem lub usunięciem bezpośredniego zagrożenia dla ludności.

Przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko dzielą się na:

• przedsięwzięcia, które mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (w takim przypadku urząd obowiązkowo przeprowadza ocenę oddziaływania na środowisko) lub
• przedsięwzięcia które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (wówczas do decyzji urzędu należy czy przeprowadzi ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko).

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określa w § 2 ust. 1 rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a w § 3 ust. 1 przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W sprawach przedsięwzięć, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko organ w pierwszej kolejności dokonuje oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W przypadku przystąpienia przez organ do oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko inwestor musi złożyć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Przeprowadzana natomiast przez organ ocena oddziaływania na środowisko obejmuje weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Zgodnie z art. 75 ust. 1 w.w ustawy organami właściwymi do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w zależności od celu dla jakiego o nią występujemy, są:

• regionalny dyrektor ochrony środowiska – w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, obejmujących inwestycje w zakresie: dróg, napowietrznych linii elektroenergetycznych, instalacji do przesyłu ropy naftowej, produktów naftowych, substancji chemicznych lub gazu, w tym wodoru, sztucznych zbiorników wodnych, obiektów jądrowych, składowisk odpadów promieniotwórczych, jak również w przypadku przedsięwzięć realizowanych na terenach zamkniętych ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej, przedsięwzięć realizowanych na obszarach morskich, zmiany lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny, przedsięwzięć polegających na realizacji inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego, inwestycji w zakresie terminalu, inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, przedsięwzięć polegających na realizacji inwestycji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, przedsięwzięć polegających na poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż kopalin lub na wydobywaniu kopalin ze złóż, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, prowadzonych na podstawie koncesji, strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej oraz inwestycji towarzyszącej realizowanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, przedsięwzięć, o których mowa w pkt 3, dla których wnioskodawcą jest jednostka organizacyjna Lasów Państwowych, inwestycji towarzyszącej, o której mowa w ustawie z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących, przedsięwzięć, w odniesieniu do których wniósł sprzeciw, o którym mowa w art. 72 ust. 10, zmian dokonywanych w obiektach kwalifikowanych jako przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w przypadku których do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 60 pkt 3, elektrowni wiatrowych, strategicznej inwestycji w sektorze naftowym, przedsięwzięć polegających na realizacji linii kolejowej, inwestycji w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, dla inwestycji w zakresie elektrowni szczytowo-pompowej oraz inwestycji towarzyszących realizowanych na podstawie ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie elektrowni szczytowo-pompowych oraz inwestycji towarzyszących,
• Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska – w przypadku inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej, o którym mowa w ustawie z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących;
• starosta – w przypadku scalania, wymiany lub podziału gruntów;
• dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych – w przypadku zmiany lasu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, na użytek rolny;
• wójt, burmistrz, prezydent miasta – w przypadku pozostałych przedsięwzięć.

Regionalna dyrekcja ochrony środowiska będzie właściwa również w przypadku, gdy przedsięwzięcie choć w części realizowane ma być na terenie zamkniętym albo na obszarze morskim, jak również w przypadku gdy wnioskodawcą jest jednostka samorządu terytorialnego.

Jeśli potrzebują Państwo porady prawnej związanej z uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zapraszamy do skorzystania z usług Kancelarii Bona Artis.

FAQ – decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach

Kiedy trzeba uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach?

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagana dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wymóg ten wynika z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Czy decyzja środowiskowa jest potrzebna także przy rozbudowie lub przebudowie inwestycji?

Tak. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach trzeba uzyskać również w przypadku rozbudowy, przebudowy lub montażu, jeżeli przedsięwzięcie należy do inwestycji wymagających wydania takiej decyzji.

Czy wydaje się jedną decyzję środowiskową dla inwestycji realizowanej etapami lub wymagającej kilku decyzji?

Tak. Dla inwestycji wydaje się jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, nawet jeśli realizacja przedsięwzięcia będzie wymagała później uzyskania zarówno decyzji o warunkach zabudowy, jak i decyzji o pozwoleniu na budowę, albo gdy inwestycja będzie realizowana w kilku etapach. Ustalenia decyzji środowiskowej są wiążące dla organów wydających późniejsze decyzje.

Jakie są rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko?

Przedsięwzięcia dzielą się na: mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (wtedy ocena oddziaływania na środowisko jest obowiązkowa) oraz mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (wtedy organ rozstrzyga, czy przeprowadzić ocenę). Rodzaje tych przedsięwzięć wskazuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Na czym polega ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko?

Ocena oddziaływania na środowisko obejmuje weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Jeżeli organ przystępuje do oceny, inwestor musi złożyć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Który organ jest właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?

Właściwość zależy od rodzaju przedsięwzięcia. Decyzję może wydać m.in.: regionalny dyrektor ochrony środowiska, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, starosta, dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta – zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Regionalny dyrektor ochrony środowiska jest właściwy także m.in. gdy przedsięwzięcie jest realizowane choćby w części na terenie zamkniętym albo na obszarze morskim, a także gdy wnioskodawcą jest jednostka samorządu terytorialnego.

Czy są wyjątki, kiedy decyzja środowiskowa nie jest wymagana?

Tak. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest konieczne dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jeśli ich wyłącznym celem jest obronność i bezpieczeństwo państwa, prowadzenie działań ratowniczych i zapewnienie bezpieczeństwa cywilnego w związku z przeciwdziałaniem lub usunięciem bezpośredniego zagrożenia dla ludności.