Brak uprawnienia syndyka do złożenia pozwu o zobowiązanie do przekazania składników majątku do masy upadłości

Zgodnie z treścią przepisu art. 134 ust. 1a ustawy Prawo upadłościowe, jeżeli osoba obowiązana do przekazania składników majątkowych do masy upadłości nie wykona swojego obowiązku na wezwanie syndyka, a obowiązek przekazania składników majątkowych do masy upadłości nie został stwierdzony prawomocnym orzeczeniem, syndyk może w drodze powództwa żądać nakazania przekazania składników majątkowych do masy upadłości. Powództwo wnosi się do sądu upadłościowego.

Oznacza to, że w odniesieniu do przekazania składników majątku masy upadłości powinno zostać przeniesione prawo własności takiego składnika majątkowego oraz fizyczne przeniesienie posiadania omawianego składnika. Jednakże należy zwrócić uwagę na treść przepisu art. 134 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe: „Jeżeli czynność upadłego jest bezskuteczna z mocy prawa lub została uznana za bezskuteczną, to, co wskutek tej czynności ubyło z majątku upadłego lub do niego nie weszło, podlega przekazaniu do masy upadłości, a jeżeli przekazanie w naturze jest niemożliwe, do masy upadłości wpłaca się równowartość w pieniądzu”.

Oznacza to, że wniesienie powództwa do sądu upadłościowego celem obowiązania do przekazania składników majątkowych do masy upadłości zgodnie z art. 134 ust. 1a p.u. jest uzależnione od uznania czynności prawnej za bezskuteczną lub stwierdzenie, że czynność prawna była bezskuteczna już z mocy prawa, zgodnie z regulacją z art. 134 ust. 1 p.u.

W odniesieniu do postępowania upadłościowego oraz występującej w omawianym kontekście skargi pauliańskiej, czyli powództwo o uznanie czynności za bezskuteczną na podstawie przepisu art. 132 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe, należy zaznaczyć, że legitymację do wytoczenia takiego powództwa posiada wyłącznie syndyk, gdyż jest on zobligowany do działania w interesie wierzycieli. Jeżeli czynność prawna zostanie uznana za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości, to dopiero wówczas zostaje spełniona przesłanka umożliwiająca syndykowi wytoczenie powództwa w celu nakazania przekazania składników majątkowych do masy upadłości.

Podstawą prawną do wytoczenia powództwa w celu przekazania składników majątkowych do masy upadłości jest uzyskanie tytułu uznania czynności za bezskuteczną z art. 132 p.u. Natomiast, aby złożyć powództwo o uznanie czynności za bezskuteczną należy wskazać na regulacje z przepisów art. 62 ustawy Prawo upadłościowe, który wskazuje co wchodzi w skład masy upadłości – „majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego, z wyjątkami określonymi w art. 63-67a”, a także przepis art. 173 p.u. wskazujący, że legitymację do zarządzania majątkiem upadłego posiada syndyk, który jest również zobowiązany do niezwłocznego objęcia majątku oraz zabezpieczenia go przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem przez osoby postronne, a następnie do przystąpienia do jego likwidacji.

Podsumowując informacje zawarte powyżej należy wskazać, że aby syndyk posiadał uprawnienie do złożenia pozwu o zobowiązanie do przekazania składników majątku do masy upadłości musi zostać spełniona zasadnicza przesłanka, czyli bezskuteczność dokonania czynności prawnej. Bezskuteczność może istnieć z mocy samego prawa, bądź też czynność prawna może zostać uznana za bezskuteczną wskutek powództwa wytoczonego na mocy art. 132 ustawy Prawo upadłościowe. W odmiennych okolicznościach nie będzie możliwe złożenie powództwa wynikającego z art. 134 p.u. Należy zaznaczyć, że czynność prawna musi być bezskuteczna wobec masy upadłości. Nie będzie możliwe skuteczne wniesienie pozwu przez syndyka, jeżeli bezskuteczność zostanie orzeczona wobec konkretnych wierzycieli, którzy nie wzięli udziału w likwidacji masy upadłości.

Jeżeli znajdują się Państwo w podobnej sytuacji to serdecznie zachęcamy do kontaktu z Kancelarią w celu uzyskania pomocy.