Donos w prawie budowlanym

Donos w świetle przepisów prawa budowlanego to wniosek kierowany do nadzoru budowlanego, czyli organu kontrolującego przestrzeganie norm prawnych w tym zakresie. Należą do grupy podmiotów, które wykonują zlecone czynności z zakresu administracji publicznej na rzecz działania państwa. Ich zadaniem jest badanie czynników powodujących powstanie katastrofy budowlanej, ich zapobieganie oraz sposobu zmian korzystania z obiektu budowlanego lub jego części bez potrzebnego zezwolenia/zgłoszenia. Zgodnie z art. 221 § 3 KPA oraz art. 63 Konstytucji RP donos wnoszony jest w interesie publicznym, własnym lub osoby trzeciej, jeżeli wyrazi na to zgodę.

Złożenie tego rodzaju pisma, co do zasady prowadzi do uruchomienia trybu skarbowego, czyli postępowania w trybie uproszczonym. Procedura ta została uregulowana w Dziale VIII  ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 roku w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. Nr 5 poz. 46).

W świetle art. 73 § 1 KPA w zw. z art. 236 § 2 KPA podczas wglądu w akta sprawy nie dochodzi do ujawnienia danych osobowych składającego skargę. Sytuacja dotyczy przypadków, w których dochodzi do:

• wszczęcia postępowania, jego wznowienia,
• stwierdzenia nieważności decyzji, jej uchylenia lub zmiany

wskutek wniesienia skargi, o której mowa w drugiej części art. 233 KPA. Stanowi to wyjątek od zasady wyrażonej w art. 73 § 1 KPA, która mówi iż każda ze stron posiada uprawnienie do wglądu akt postępowania na każdym jego etapie, a nawet po jej zakończeniu. Donos zawierający dane osobowe wnioskodawcy traktowane jest, jako skarga. Zobowiązuje to właściwy organ administracji publicznej do odpowiedzi na w/w pismo. W postępowaniu, które zostało wszczęte w oparciu o donos nie w każdej sytuacji będzie ujawniać dane wskazujące na tożsamość składającego.

Szczególnie w przypadkach, gdy ta osoba nie jest stroną postępowania. Następuje wtedy rozpoznanie pisma w trybie skargowym, a naruszenia opisane w skardze rozpatrywane są w odrębnym postępowaniu. Jest to możliwość uchronienia się od zdradzania informacji osobowych składającego skargę. Jeżeli taka osoba chce pozostać anonimowa powinna złożyć tzw. donos anonimowy, czyli nie podawać żadnych danych ujawniających jej tożsamość. Natomiast w sytuacji, w której skarga będzie posiadać braki formalne uniemożliwiające jej dalszy bieg, a składający nie poda wystarczających danych, które pozwolą na ich uzupełnienie takie pismo w myśl art. 64 § 1 KPA nie zostanie rozpoznane.

Bez względu na powyższe donos, który będzie posiadał informacje przemawiające za wszczęciem postępowania z urzędu to organ nadzoru budowlanego przeprowadzi w odrębnym procesie odpowiednie czynności w tym przedmiocie.