Zmiana planu spłaty wierzycieli: nowe szanse dla upadłych

Zmiana planu spłaty wierzycieli: nowe szanse dla upadłych

Zmiana planu spłaty wierzycieli to istotny mechanizm w polskim prawie upadłościowym, który daje upadłym możliwość dostosowania warunków spłaty zobowiązań do zmieniających się okoliczności życiowych i finansowych. Instytucja ta jest szczegółowo opisana w art. 370d ust. 1 ustawy – Prawo upadłościowe.

Kluczowe aspekty art. 370d ust. 1

Zgodnie z treścią art. 370d ust. 1 ustawy – Prawo upadłościowe, sąd ma prawo zmienić plan spłaty wierzycieli, jeżeli upadły nie jest w stanie wywiązać się z obowiązków wynikających z pierwotnie zatwierdzonego planu. Procedura ta wymaga, aby upadły złożył stosowny wniosek, który jest następnie rozpatrywany przez sąd po wysłuchaniu wierzycieli.

Sąd, po analizie sytuacji, może podjąć decyzję o zmianie planu spłaty, a także przedłużyć termin spłaty zobowiązań na dodatkowy okres, nieprzekraczający 18 miesięcy. Warto zaznaczyć, że na postanowienie sądu przysługuje zażalenie, co pozwala wierzycielom na wniesienie zastrzeżeń. Na postanowienie sądu drugiej instancji przysługuje natomiast skarga kasacyjna.

W doktrynie wskazuje się, że plan spłaty wierzycieli może być zmieniony przez sąd zawsze wtedy, gdy upadły nie może wywiązać się z obowiązków określonych w planie spłaty (zarówno w wypadku przemijającej, jak i trwałej przeszkody w jego wykonywaniu) (…) Katalog zmian planu spłaty wierzycieli ma charakter otwarty, a więc poza czasem trwania, może także dotyczyć wysokości poszczególnych rat wskazanych w planie, a w pewnych wypadkach zmniejszeniem lub wyeliminowaniem rat przypadających wierzycielom już zaspokojonym np. przez współdłużników, poręczycieli czy dłużników rzeczowych (P. Zimmermannm Prawo upadłościowe. Komentarz, wyd. 8, 2024, art. 370d). Niewątpliwie zatem raz ustalony plan spłaty i wysokość raty nie musi wiązać przez cały okres spłaty gdyż ustawodawca przewidział możliwość wnioskowania zmiany wysokości raty zarówno w skutek pogorszenia jak i polepszenia sytuacji upadłego.

Procedura zmiany planu spłaty wierzycieli

Proces zmiany planu spłaty wierzycieli obejmuje kilka kluczowych kroków:

  1. Złożenie wniosku przez upadłego: Upadły, który nie jest w stanie wywiązać się z pierwotnie ustalonych zobowiązań, składa wniosek do sądu. Wniosek ten powinien zawierać uzasadnienie, które jasno wykaże, dlaczego konieczna jest zmiana warunków spłaty.
  2. Wysłuchanie wierzycieli: Przed podjęciem decyzji sąd wysłuchuje wierzycieli, dając im możliwość przedstawienia swoich argumentów i ewentualnych zastrzeżeń. Ten etap ma na celu zapewnienie, że decyzja sądu będzie oparta na pełnej wiedzy o sytuacji obu stron.
  3. Decyzja sądu: Po wysłuchaniu stron sąd podejmuje decyzję. Może on zatwierdzić wniosek upadłego i zmienić plan spłaty, przedłużając termin spłaty zobowiązań maksymalnie o 18 miesięcy. Jeżeli sąd uzna, że zmiana planu nie jest uzasadniona, może wniosek odrzucić.
  4. Zażalenie i skarga kasacyjna: Jeżeli którakolwiek ze stron nie zgadza się z decyzją sądu, ma prawo do złożenia zażalenia. W przypadku decyzji sądu drugiej instancji przysługuje także skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego.

Zmiana planu spłaty wierzycieli przy upadłości konsumenckiej

Osoby, co do których sąd ogłosił upadłość konsumencką, również mają możliwość uzyskania zmiany planu spłaty wierzycieli. Zgodnie z art. 49119 ust. 1 ustawy – Prawo upadłościowe, zamieszczonym w części przepisów dotyczących upadłości konsumenckiej, jeżeli upadły nie może wywiązać się z obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli, sąd na jego wniosek, po wysłuchaniu wierzycieli, może zmienić plan spłaty wierzycieli. Sąd może przedłużyć termin spłaty wierzytelności na dalszy okres nieprzekraczający osiemnastu miesięcy. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie, a od postanowienia sądu drugiej instancji skarga kasacyjna.

Widać zatem, że regulacja przewidziana dla upadłych osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej, jest bliźniacza do regulacji ogólnej z art. 370d ust. 1 ustawy – Prawo upadłościowe. Uwagi dotyczące głównego przepisu przewidującego możliwość zmiany planu spłaty są zatem w pełni aktualne również w przypadku planu spłaty przy upadłości konsumenckiej.

Znaczenie zmiany planu spłaty dla upadłych

Możliwość zmiany planu spłaty wierzycieli jest szczególnie ważna dla upadłych, którzy z różnych powodów nie są w stanie sprostać pierwotnie ustalonym zobowiązaniom. Przyczyny mogą być różne: od utraty pracy, przez chorobę, po inne nieprzewidziane okoliczności życiowe. Dzięki art. 370d ust. 1 oraz art. 49119 ust. 1 upadli mają szansę na dostosowanie swoich zobowiązań do nowej sytuacji, co pozwala im uniknąć dalszych komplikacji finansowych i prawnych.

Dla wierzycieli natomiast zmiana planu spłaty może być korzystna, gdyż daje szansę na odzyskanie części należności, które w przeciwnym razie mogłyby być trudne do odzyskania w pełnej kwocie.

Podsumowanie

Instytucja zmiany planu spłaty wierzycieli jest istotnym elementem polskiego prawa upadłościowego, zapewniającym elastyczność i możliwość dostosowania zobowiązań do aktualnych możliwości finansowych upadłego. Artykuły 370d ust. 1 oraz 49119 ust. 1 stanowią narzędzie, które może pomóc wielu osobom w trudnej sytuacji życiowej, jednocześnie dbając o interesy wierzycieli. Proces ten, mimo że wymaga spełnienia określonych formalności, może znacząco wpłynąć na poprawę sytuacji finansowej upadłych, dając im szansę na nowy start.

Call Now Button