Charakter służebności przesyłu

Służebność przesyłu, regulowana przepisami art. 305¹-305⁴ Kodeksu Cywilnego stanowi specyficzny rodzaj ograniczonego prawa rzeczowego, którym można obciążyć grunt. Polega ona na ustanowieniu obciążenia na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza lub którego własność stanowią urządzenia wymienione w art. 49 Kodeksu Cywilnego, tzw. „urządzenia przesyłowe”.

Wymienione urządzenia to „Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne”, przy czym z oczywistych względów najczęściej mamy do czynienia z instalacją elektryczną lub światłowodową.

W przytoczonym przepisie istotny jest fragment mówiący o zamiarze budowy urządzeń opisanych w art. 49 Kodeksu Cywilnego, bowiem może dojść do sytuacji, w której właściciel nieruchomości zostanie przymuszony do udostępnienia swojej własności w celu poprowadzenia urządzeń przesyłowych. Przepis art. 305² §1 Kodeksu Cywilnego wprowadza możliwość żądania przez przedsiębiorcę przesyłowego zawarcia przez właściciela gruntu umowy o ustanowienie służebności.

Wobec powyższego należy również mieć na uwadze, iż budowa i utrzymanie urządzeń przesyłowych stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 Ustawy o gospodarce nieruchomościami, natomiast montaż urządzeń przesyłowych może stanowić „inwestycję celu publicznego” w rozumieniu art. 2 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jednocześnie, art. 124 wymienionej ustawy reguluje tzw. „ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości” w drodze którego właściwy starosta może, w drodze decyzji, udzielić zezwolenia na przeprowadzenie przez nieruchomość urządzeń przesyłowych. Decyzja taka również skutkuje wpisem w księdze wieczystej, jednakże postępowanie odbywa się wówczas w trybie administracyjnym, co nieco utrudnia sytuację właściciela nieruchomości.

Starając się o korzystne wynagrodzenie z tytułu wykorzystania nieruchomości przez przedsiębiorstwo przesyłowe, warto skorzytać z pomocy doświadczonego pełnomocnika, który ułatwi skuteczną ochronę praw właściciela nieruchomości.